Wojna domowa w Rosji

Wojna domowa rozumiana jako militarne starcie bolszewików - czerwonych, z kontrrewolucyjnymi siłami różnej proweniencji - białymi, trwała od jesieni 1917 r. do 1920 (a nawet na Dalekim Wschodzie i w Azji Centralnej do 1924 r.). Istotne dla jej rezultatów zjawiska miały miejsce od połowy 1918 r. do końca roku 1919, tj. ok. 18 miesięcy. Punkty kulminacyjne tej wojny to: 1) późne lato 1918 r., gdy bolszewicy byli zagrożeni na zachodzie w rezultacie okupacji niemieckiej oraz na Powołżu w efekcie działań Komucza, 2) wiosna 1919 r., gdy admirał Kołczak posuwał się w kierunku Moskwy i wreszcie wrzesień 1919 roku, gdy generał Denikin, po zajęciu Ukrainy, znalazł się dwieście kilometrów od stolicy, podczas gdy generał Judenicz szedł na Piotrogród z Estonii. Po odparciu tych ataków militarna pozycja bolszewików była już w zasadzie niezachwiana...

Zobacz więcej...

Masowe deportacje w ZSRR

Masowe deportacje ludności były jednym z najważniejszych instrumentów polityki represyjnej w państwie radzieckim, zwłaszcza w okresie, gdy kierował nim Józef Stalin. Jednakże obok funkcji represyjnych i swoiście pojmowanej prewencji odgrywały one ogromną rolę ekonomiczną, podobnie zresztą jak niebywale rozbudowany w tym samym okresie system obozów pracy. Masowe deportacje w ZSRR w latach 30. i 40. XX w. dotknęły m.in. mieszkańców Ukrainy, Kaukazu, Krymu, Gruzji, Polaków, Niemców, Kałmuków, Czeczenów i wielu innych.  

Zobacz więcej...

GUŁag

Rozbudowany system represji służący terroryzowaniu społeczeństwa stanowił ważny składnik systemu radzieckiego, zwłaszcza gdy na czele partii komunistycznej i państwa stał Józef Stalin. Istotnym składnikiem tego systemu był system obozów pracy (koncentracyjnych) - GUŁag.  

Zobacz więcej...

Wielki terror

Mianem "wielkiego terroru" zazwyczaj określa się wielką falę represji zapoczątkowaną latem 1937 r. i trwającą do listopada roku następnego. Symbolem tych represji stał się ówczesny ludowy komisarz spraw wewnętrznych (NKWD) Nikołaj Jeżow. Z dostępnych dziś źródeł wynika, że w latach 1937-1938 NKWD aresztowało l 575 000 osób, skazano w tym okresie l 345 000 osób, z tego 681 692 osób (czyli 51%) rozstrzelano. Nie są to  kompletne dane obrazujące rozmiary represji. Nie obejmują masowych deportacji, np. zesłania do Kazachstanu i Uzbekistanu 172 tys. Koreańczyków, ponad 60 tys. Polaków deportowanych z Ukrainy do Kazachstanu itp. Nie wliczają też aresztantów zmar­łych w wyniku tortur, w czasie pobytu w więzieniu lub podczas drogi do obozu, ani więźniów zmarłych już w obozach. W 1937 r. zmarło ok. 25 tys. więźniów, a w 1938 r. liczba ta gwałtownie wzrosła, przekraczając 90 tys.

Zobacz więcej...

Konflikt rosyjsko-czeczeński

U progu czasów nowożytnych Północny Kaukaz był regionem o niezwykle złożonym układzie etnicznym. Na zachodzie mieszkały plemiona czerkiesko-adygejskie, Kabardyjczycy i inni, w środkowej części Karaczajowie, Bałkarzy i Kabardyjczycy, na wschodzie - Ingusze i Czeczeni, w Dagestanie - Kumykowie i inne plemiona. Walka między Turcją a Persją o podporządkowanie sobie ludów Kaukazu i wojny feudalne między niewielkimi księstwami kaukaskimi ułatwiły ustanowienie wpływów rosyjskich. Już w drugiej połowie XVI w. Moskwa dokonała pierwszych kroków ku podporządkowaniu sobie całego Północnego Kaukazu. W końcu XVIII wieku rozpoczęła się trwająca po dziś dzień i niemal nieprzerwana wojna czeczeńsko-rosyjska...

Zobacz więcej...